tfc-logo

کلید مینیاتوری چیست؟

خانواده کلید‌های میناتوری

در وهله اول به بررسی واژه مینیاتور می­ پردازیم. این کلمه مخفف واژه فرانسوی  Minimum Natural می ­باشد که معنی تحت اللفظی آن طبیعت کوچک و ظریف است. معنی عام آن نیز هر نقاشی به قطع کوچک است. اصولاً به هر نوع پدیده هنری ظریف که به هر شیوه ­ای ساخته شده باشد اطلاق می‌­شود.

آیا تا به حال تصور کرده ­اید که برای لوازم­ خانگی مثل پنکه، ماشین لباسشویی، یخچال و… اگر اتصال کوتاه رخ دهد و یا اضافه جریانی وارد آن ­ها شود، چه اتفاقی می ­افتد؟

بایستی نسبت به این مسئله آگاه بود که این دستگاه­‌ها در صورت عدم استفاده از یک دستگاه حفاظتی مناسب در داخل خود، می ­سوزند و حتی می ­توانند منجر به حوادث مختلفی از قبیل آتش سوزی شوند. لذا لزوم استفاده از کلید مینیاتوری که یک قطعه جانبی ایمنی برای تامین حفاظت با مکانیزم الکترومکانیکی است وجود دارد.

کلید مینیاتوری یا MCB که به آن فیوز مینیاتوری هم گفته می‌­شود مخفف واژه Miniature Circuit Breaker می­‌باشد. این کلید، خودکار و غیرقابل تنظیم است که دو وظیفه مهم آن محافظت از مدار الکتریکی در برابر جریان بیش از حد مجاز و محافظت در برابر خطای اتصال کوتاه می‌­باشد. در واقع هرگاه در مدار اتصالی رخ دهد و یا جریانی بیش از حد مجاز وارد مدار شود، کلید مینیاتوری بلافاصله با قطع برق مدار واکنش نشان می­‌دهد که در نهایت پس از قطع شدن، مجدد به صورت اتوماتیک به مدار باز می­ گردد. و به این صورت کلیدهای مینیاتوری از وقوع خطرات پیشگیری می­‌کنند.

نحوه عملکرد کلید مینیاتوری

کلیدهای مینیاتوری با استفاده از دو رله حرارتی و مغناطیسی مسئولیت حفاظت از مدارها را انجام می‌­دهند.

  • رله اول که آن را الکترومغناطیسی می‌­نامند، زمانی استفاده می­‌شود که مدار با خطای اتصال کوتاه مواجه می­ شود و به صورت ناگهانی جریان بسیار زیادی وارد مدار می‌­شود که می‌­تواند خطرات مختلفی از جمله آتش­‌سوزی را با خود به همراه داشته باشد. در این حالت از سیم پیچی با قطر زیاد و تعداد دور کم استفاده می‌­شود تا با کمک آن خطای اتصال کوتاه تشخیص داده شده و کنترل ­شود.
  • رله دوم که آن را بی متال می‌­نامند، از دو فلز نیمه رسانا (نیمه هادی) برای تشخیص جریان اضافه استفاده می‌کند. به این صورت که هر چه میزان جریان بیشتری وجود داشته باشد، فلز مربوطه گرم­‌تر شده و دچار خمیدگی می­‌شود و به این صورت ارتباط مدار را قطع می­‌کند.

کاربرد کلید مینیاتوری

کلیدهای مینیاتوری در مصارف خانگی، صنعتی، تجاری و سیستم‌­های گرمایشی کاربرد دارند و مورد استفاده قرار می­‌گیرند. از این نوع کلیدها برای حفاظت از مدارهای مختلفی همچون مدار جریان مستقیم، مدار ترانسفورماتور الکتریکی، مدار موتور الکتریکی، مدارات PLC و همچنین برای حفاظت از قطعات نیمه رسانا (نیمه هادی) نیز استفاده می‌­شود.

تفاوت کلید مینیاتوری و فیوز

تمامی فیوزها برای ایمنی و کنترل بهتر در زمانی که کار خود را در گذشته انجام داده ­اند، باید با کلیدهای مینیاتوری جایگزین شوند. حال در ادامه به مهم ­ترین تفاوت­‌های این دو اشاره می­‌شود.

  • کلیدهای مینیاتوری از نظر حفاظتی به مراتب دقت عمل بیشتری نسبت به فیوزها دارند و حساسیت فیوزها نسبت به کلیدهای مینیاتوری کمتر است.
  • کلیدهای مینیاتوری پس از قطع آسیبی نمی­بینند و پس از حل مشکل می ­توان آن­ ها را مجدد و بدون هزینه راه­‌اندازی کرد ولی تعمیر فیوزها امکان­‌پذیر نیست و نیاز به باز کردن فیوز و یا جایگزینی آن با یک فیوز دیگر وجود دارد، البته به جز فیوزهای با قابلیت سیم‌­کشی مجدد.
  • کلید مینیاتوری دو عمل حفاظت و کنترل را انجام می­‌دهد، در حالی که فیوز تنها عمل حفاظت را انجام می‌­دهد.
  • از نظر قیمتی کلیدهای مینیاتوری نسبت به فیوزها گران­تر هستند.
  • کلیدهای مینیاتوری به دو صورت دستی و خودکار کار می‌­کنند، در حالی که فیوزها کاملا اتوماتیک هستند.
  • فیوز‌ها برای قطع مدار زمانی که جریان بیش از حد از فیوز عبور کند، مواد رسانا را ذوب می­ کنند و مسیر جریان را به این گونه قطع می­‌کنند. ولی در کلید‌های مینیاتوری برای اتصال کوتاه از عملکرد مغناطیسی و برای اضافه بار از رله بی متال استفاده می‌کنند.
  • فیوزها فقط از اضافه­ بارهای برق محافظت می­‌کنند، در حالی که کلیدهای مینیاتوری علاوه بر اضافه بار، از اتصال کوتاه نیز محافظت می‌­کنند.

یک پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اشتراک گذاری مقاله:

آنچه در این مقاله مطالعه می کنید:

مطالب بیشتر :